Zachmurzenie 11°C

Rejony administracji dróg

Rejony administracji dróg

Król pruski Fryderyk Wilhelm III podpisał w roku 1792 dokument, noszący tutuł: „Tarif nach welchem auf Vietzer Chaussee, die Chaussee - Gelder erhoben sollen’’ („Cennik podwyższonych opłat za przejazd witnicką szosą’’). Jest to pierwszy znany dokument, w którym mowa jest o witnickiej szosie. Francuskie określenie „chausse” - „szosa”, oznacza tyle co gościniec, grobla, jezdnia, a więc także droga polna, w języku polskim szosą nazywamy drogę utwardzoną. W Prusach pierwszą szosę na trasie Magdeburg-Halle wybudowano
w roku 1788. Trakt Berlin-Królewiec, na odcinku Kostrzyn-Gorzów, określony w cenniku jako „witnicka szosa”, miał w roku 1792 nawierzchnię polnej drogi. Dopiero w roku 1801 drogę wzmocniono żwirem, a w okolicy Witnicy na odcinku jednej mili szlaką odpadową
z tutejszej huty. Zatem jeszcze przed utwardzeniem, polna droga nosiła dumną nazwę szosy. Skoro za przejazd nią wprowadzono odpłatność, musieli istnieć poborcy opłat i służba drogowa. Personel ten początkowo mieszkał w pobliskich wsiach. Z czasem wybudowano domy dróżników i poborców, zwane domami szosowymi. Do roku 1944 zachowały się w obecnych granicach gminy trzy takie domy, z których do dziś pozostał jeden, w Dąbroszynie. Opłaty za przejazd tą szosą zniesiono w roku 1875, zastępując je systemem podatkowym. Utrzymanie dróg w należytym stanie powierzono Strasenmeisterei, czyli drogomistrzom, którzy kierowali wyspecjalizowanymi rejonowymi placówkami administrującymi odcinkami dróg państwowych, krajowych, regionalnych czy lokalnych Prezentowany kamień o owalnym zwieńczeniu oznaczał granicę administracji dróg powiatów Landsberg / Warthe (Gorzów) i Konigsberg Neumark (Chojna), o czym informował stosowny, zatarty dziś tekst. Stał pomiędzy wsiami Kamień Wielki i Bogusław. Kamień z napisem Reich oraz Gem rozgraniczał w Skwierzynie drogę gminną od krajowej. Jest darem tamtejszej jednostki administracji dróg krajowych.
 

Tekst: Zbigniew Czarnuch, [za:] Witnica na trakcie dziejów. Wydanie jubileuszowe. Miejski Dom Kultury, Witnica 2012 r.