Zachmurzenie 11°C

Kamień z granicy polsko – niemieckiej z lat 1919-1939

Kamień z granicy polsko – niemieckiej z lat 1919-1939

W rejonie ujścia Noteci do Warty i Warty do Odry słupy graniczne odzielające Polskę od Niemiec przez wieki ulegały przesunięciom. Przed ośmiuset laty ustawiano je w rejonie Miinchebergu. Od drugiej połowy XIII wieku w okolicach Gorzowa wbijano je w środek nurtu Noteci i Warty, a pod Kłoczynem granica skręcała na południe. Po kolejnych zmianach na kilka wieków stała się najtrwalszą z polskich gra nic. Jej przebieg ustalił się na linii: Drezdenko - Santok - Gorzów - Lubniewice i Łagów, które należały do Brandenburgii, oraz Skwierzyny, Międzyrzecza i Wschowy należących do Polski. Zmiana nastąpiła w roku 1793, kiedy w wyniku drugiego rozbioru Polski granice przesunięto między innymi na linię Piotrków - Skierniewice - Sochaczew. Dwa lata później państwo polskie przestało istnieć.
W epoce napoleońskiej na kilka lat polskie słupy graniczne powróciły w okolice Międzyrzecza. Potem, w okresie międzywojennym, po ponad stuletniej przerwie, pojawiły się tutaj raz jeszcze, ale już Międzyrzecz i Skwierzyna znalazły się w granicach Niemiec. Stało się to w roku 1919, w wyniku postanowień konferencji w Wersalu kończącej pierwszą wojnę światową. Prezentowany słup pochodzi z granicy polsko-niemieckiej w rejonie Międzyrzecza. Nosi znamiona agresji: jest uszkodzonym fragmentem większej całości. W dniu 1 września 1939 roku żołnierze Wehrmachtu przekraczając granice Polski niszczyli jej oznakowania.
Ma wykute litery P(olska) i D(eutschald), a na zwieńczeniu zaznaczony kierunek przebiegu granicy. Dar Wacława Nycza z Nietoperka.
 

Tekst: Zbigniew Czarnuch, [za:] Witnica na trakcie dziejów. Wydanie jubileuszowe. Miejski Dom Kultury, Witnica 2012 r.