Lekki śnieg 0°C

Maszyna parowa

Maszyna parowa

Znajdujemy się w części Parku określanej przestrzenią słupów milowych cywilizacji, w której opowiadamy o okolicznościach docierania do Witnicy wynalazków i odkryć technicznych. U podnóża słupów betonowych, zlokalizowano zabytki związane z wiekiem pary i elektryczności. Zwiedzanie zaczynamy od tablicy upamiętniającej budowę pierwszej niemieckiej maszyny parowej. To niegdyś wielkie cywilizacyjne dokonanie zawdzięczamy
Anglikom, którzy opatentowali w roku 1769 maszynę parową według pomysłu A. J. Watta. Wynalazek szybko znalazł liczne zastosowania w różnych krajach. Król pruski Fryderyk II kilkanaście lat później zadecydował o budowie takiej maszyny dla odwadniania kopalni miedzi i srebra w pobliżu Hettstedt w Saksonii-Anhalcie. Maszynę uruchomiono w roku 1785, a rury do niej odlano między innymi w Vietzer Schmelze, czyli w Witnicy, w zakładzie, który znajdował się przy ul. Myśliwskiej, a części kute wykonano w kuźnicy w Santocznie koło Gorzowa. Płyta przedstawia model tej maszyny i jest kopią płaskorzeźby z pomnika w Lóbejlin w zagłębiu Mansfeld, upamiętniającego kopalnię węgla, którym opalano tę maszynę. Pierwsza maszyna parowa na ziemiach współczesnej nam Polski, sprowadzona z Anglii, została uruchomiona w roku 1788,w kopalni „Fryderyk” w Tarnowskich Górach, na Śląsku należącym wówczas do Prus.
W pobliskim przemysłowym Dębnie pierwszą maszynę parową zainstalowano w roku 1845. Fabryki w Witnicy pierwsze takie maszyny kupowały w Gorzowie. W roku 1904 w fabryce maszyn W. Hoffmanna „Vietzer Schmelze” wyprodukowano maszynę parową dla tutejszej cegielni H. Strunka.

Tekst: Zbigniew Czarnuch, [za:] Witnica na trakcie dziejów. Wydanie jubileuszowe. Miejski Dom Kultury, Witnica 2012 r.