Zachmurzenie 11°C

Rolnictwo

Rolnictwo

Od zarania historii pisanej Witnica była wsią rybacko-rolniczą. Po kolonizacji Błot Warciańskich w końcu XVIII wieku jej charakter uległ zmianie. Przybyli tkacze i odlewnicy, a część ludności stała się wozakami. Po klęsce w 1806 roku Prusy przeprowadziły reformy kapitalistyczne epoki napoleońskiej, określane reformami Steina-Hardenberga, wówczas we wsi pojawili się rzemieślnicy, kupcy, przedsiębiorcy i robotnicy oraz pierwsi przedstawiciele inteligencji. Sprywatyzowany królewski folwark wykupili Feuerhermowie, jego dotychczasowi dzierżawcy, i ziemie powoli zamieniali na działki, które do roku 1895 wyprzedawali. Majątek Radorf / Radogoszcz rozparcelowany został w roku 1928. Po powstaniu miasta i przyłączeniu okolicznych, odrębnych dotąd miejscowości, w roku 1939 na ogólną liczbę 1906 gospodarstw domowych już tylko 235 utrzymywało się z rolnictwa. Z tej liczby około 70 dysponowało areałem powyżej 7 ha użytków rolnych. W Witnicy w granicach miasta w roku 1947 odnotowano istnienie 241 gospodarstw rolnych, z których 155 dysponowało obszarem ziemi o powierzchni poniżej 3 ha. Byli to tak zwani chłoporobotnicy, dla których uprawa ziemi była uzupełnieniem zarobków uzyskiwanych w fabryce. Tylko 10 rolników miało gospodarstwa siedmiohektarowe i większe. Częścią tych gospodarstw były także łąki nad Wartą. Przez wiele powojennych lat Witnica w czasie zwożenia do stodół wysuszonych traw pachniała sianem. Z dziesiątków konnych wozów i przyczep traktorów, jadących brukowanymi ulicami miasta, osuwały się źdźbła, które grubą warstwą pokrywały bruk. W roku 2000 płatnikami podatku rolnego było w mieście 138 mieszkańców, z czego 113 to właściciele działek o powierzchni do 7 ha, a 25. miało większe areały. Są to już raczej posiadacze działek niż rolnicy, bowiem coraz większe obszary przedmieścia pokrywały i pokrywają nadal ugory, ostatnio ponownie zagospodarowane dzięki unijnym dopłatom. Ważnym wydarzeniem dla miasta była budowa w latach 80. fermy hodowlanej Państwowych Gospodarstw Rolnych w Białczyku i suszarni traw. Specjalizowano się w wykorzystaniu zarastających nadwarciańskich łąk. Dla obsługi gospodarstwa wybudowano w Witnicy przy ulicy Ogrodowej osiedle pracownicze. W okresie przechodzenia z gospodarki uspołecznionej na prywatną ferma przechodziła różne przeobrażenia. Obecnie jest w posiadaniu firmy „Radan”. Hoduje się tu około 500 krów – matek bydła mięsnego. Krowy zimą i wiosną swobodnie chodzą po wybiegu, korzystając podczas cielenia się z otwartych obór. Gospodarstwo dysponuje 300 ha łąk własnych i 2500 hektarami łąk na terenie Parku Narodowego Ujście Warty, na których bydło można wypasać dopiero po okresie lęgowym ptactwa. W latach 70. i do początku 90. XX wieku w dawnej gospodzie przy ulicy Rutkowskiego czynna była wytwórnia formosanu. Załoga w liczbie 54 pracowników produkowała tu dziennie 25 ton tego poszukiwanego przez hodowców dodatku do pasz. Firma zakończyła swój żywot wraz z rozwiązaniem PGR-ów. Dziś rolników w mieście prawie nie ma. Rolnik z ulicy Rybackiej, Eugeniusz Rzemieniecki, swe gospodarstwo zlikwidował, a używane dotąd maszyny rolnicze zgromadził w przydomowym ogródku, tworząc z nich mini skansen. Ostatnimi rolnikami Witnicy w roku 2012 są bracia Zbigniew i Zdzisław Andruszko, mieszkający przy ulicy Kolejowej.
 

Tekst: Zbigniew Czarnuch, [za:] Witnica na trakcie dziejów. Wydanie jubileuszowe. Miejski Dom Kultury, Witnica 2012 r.